Start › Przepisy
Co trzeba mieć, żeby legalnie wykonać lot, i gdzie przebiegają granice poszczególnych kategorii operacji.
Pięć kroków od rejestracji operatora do pierwszego zgłoszonego lotu.
Otwarta, szczególna, certyfikowana — czym się różnią i kiedy wychodzisz poza otwartą.
Rozporządzenia UE, prawo krajowe, wytyczne ULC, materiały PAŻP i EASA.
Kolejność, która obowiązuje każdego — także pracownika i studenta PP, jeżeli ma latać w ramach obowiązków na uczelni.
Rejestracja operatora systemu bezzałogowego statku powietrznego odbywa się w systemie Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Otrzymany numer operatora umieszcza się na każdym eksploatowanym BSP. Uwaga: loty wykonywane w ramach obowiązków służbowych na Politechnice Poznańskiej odbywają się pod numerem operatora uczelni, a nie prywatnym — zgłoś operację do operatora systemu BSP PP.
Podkategorie A1 i A3 wymagają szkolenia online zakończonego testem. Podkategoria A2 wymaga dodatkowo egzaminu w wyznaczonym podmiocie. To minimum dla większości typowych lotów: nad terenem niezabudowanym, z dala od osób postronnych.
Kategoria otwarta ma sztywne ograniczenia: masa startowa do 25 kg, lot w zasięgu wzroku, wysokość do 120 m nad poziomem terenu, zakaz lotów nad zgromadzeniami. Wyjście poza którykolwiek z tych warunków oznacza kategorię szczególną — a więc scenariusz standardowy, PDRA albo zezwolenie indywidualne oparte na ocenie ryzyka.
Sprawdź strukturę przestrzeni powietrznej i ograniczenia w miejscu lotu oraz dokonaj wymaganych zgłoszeń w systemach Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej. Upewnij się, że BSP ma aktualne ubezpieczenie OC i że jego stan techniczny pozwala na lot.
Loty wykonywane w ramach działalności uczelni podlegają ewidencji operatora systemu BSP Politechniki Poznańskiej. Zgłoszenie obejmuje termin, miejsce, kategorię, pilota, użyty BSP i personel. Po locie operację trzeba zamknąć — także wtedy, gdy przebiegła bez zakłóceń.
Opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje lektury przepisów ani wytycznych ULC. Stan na 18 września 2026 r.
O kategorii decyduje ryzyko operacji, a nie chęć pilota. Przekroczenie któregokolwiek z warunków kategorii otwartej automatycznie przenosi lot do kategorii szczególnej.
Loty rutynowe, bez zezwolenia. Wystarczy rejestracja operatora i szkolenie zakończone testem.
Wszystko, co wykracza poza kategorię otwartą. Konieczna dokumentacja operacyjna, a zwykle też zezwolenie ULC.
Ryzyko porównywalne z lotnictwem załogowym — przewóz osób, materiały niebezpieczne, loty nad tłumem.
Sprawdzenie przestrzeni powietrznej i zgłoszenie w systemach PAŻP to obowiązek pilota — zgłoszenie operacji w portalu go nie zastępuje. Loty wykonywane w imieniu Politechniki Poznańskiej podlegają dodatkowo ewidencji operatora systemu BSP PP.
Różnią się tym, jak blisko osób postronnych wolno latać. A1 — lot nad osobami niezaangażowanymi nie jest planowany, ale może się zdarzyć przelot; dotyczy najlżejszych maszyn. A2 — lot w bezpiecznej odległości poziomej od osób postronnych, zwykle 30 m lub 5 m przy włączonym trybie małej prędkości. A3 — lot z dala od ludzi i zabudowy, w odległości co najmniej 150 m od terenów mieszkaniowych, użytkowych, przemysłowych i rekreacyjnych.
O tym, która podkategoria jest dostępna, decyduje klasa i masa maszyny oraz posiadane kompetencje pilota.
Podstawa: Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2019/947
Gdy naruszony zostaje którykolwiek z jej warunków: masa startowa powyżej 25 kg, lot poza zasięgiem wzroku, wysokość powyżej 120 m, lot nad zgromadzeniem osób, zrzut ładunku albo przewóz materiałów niebezpiecznych.
Wtedy operacja należy do kategorii szczególnej i wymaga scenariusza standardowego, PDRA albo zezwolenia indywidualnego opartego na ocenie ryzyka.
Podstawa: Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2019/947
Lot w trybie FPV jest lotem poza zasięgiem wzroku pilota. W kategorii otwartej jest dopuszczalny wyłącznie przy udziale obserwatora, który utrzymuje bezzałogowy statek powietrzny w zasięgu wzroku i pozostaje w stałym kontakcie z pilotem.
Bez obserwatora lot FPV oznacza operację poza zasięgiem wzroku, czyli kategorię szczególną.
Podstawa: Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2019/947
Ważne
Krajowe scenariusze standardowe NSTS przestały obowiązywać 31 grudnia 2025 r. Urząd Lotnictwa Cywilnego nie wprowadził okresu przejściowego ani automatycznego przeliczenia uprawnień NSTS na europejskie scenariusze STS.
W 2026 r. Prezes ULC wydał czasowe zwolnienia łagodzące skutki tej zmiany — m.in. dla podmiotów sektora publicznego oraz zwolnienie z obowiązku wyznaczania kontrolowanego obszaru naziemnego. Wszystkie były ograniczone terminowo i wygasły w drugiej połowie 2026 r.
Przed operacją w kategorii szczególnej sprawdź aktualny stan zwolnień i wytycznych na stronie ULC.
Podstawa: Komunikaty Urzędu Lotnictwa Cywilnego
STS to gotowy scenariusz standardowy opisany w przepisach — jeśli operacja się w nim mieści, wystarczy złożyć oświadczenie, bez wnioskowania o zezwolenie. PDRA to predefiniowana ocena ryzyka: przepis opisuje typową operację i wymagane środki, a operator składa wniosek o zezwolenie w oparciu o ten wzorzec.
SORA to metodyka własnej oceny ryzyka, stosowana wtedy, gdy operacja nie mieści się w żadnym gotowym wzorcu. Jest najbardziej pracochłonna, ale daje największą elastyczność.
Podstawa: Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2019/947; materiały EASA
Czas zależy przede wszystkim od jakości złożonej dokumentacji. Wniosek wymaga procedur operacyjnych i awaryjnych, opisu obszaru operacji, analizy ryzyka oraz wykazania kompetencji personelu.
Praktyczny wniosek: przygotowanie operacji w kategorii szczególnej planuje się w tygodniach, nie w dniach. Na Politechnice Poznańskiej wniosek o zezwolenie składa operator — pilot zgłasza potrzebę przez moduł operatora z odpowiednim wyprzedzeniem.
Podstawa: Procedura ULC dotycząca zezwoleń w kategorii szczególnej
Materiał informacyjny, nie porada prawna. Stan na 18 września 2026 r.
